मुख्य सामग्रीवर वगळा

दोन रजत कमळांचा ‘अभिजात’ मानकरी ‘अभिजित’

अभिजित दळवी. नगरचा लेखक आणि दिग्दर्शक. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारातील रजत कमळ दुसऱ्या वेळी त्याला मिळालं. त्याचे अनुभव, नाटक ते चित्रपट दिग्दर्शन हा प्रवास, पुरस्कार ह्याबद्दल त्याच्याशी झालेल्या मनमोकळ्या गप्पा... ----------------------------------- ‘ ॲ वॉर्ड ’ विजेत ी कलाकृती पाहायला मिळणं, आनंद देणारं असतं ना ? की ‘ ॲ वॉर्ड ’ विजेत ी कलाकृती घडविणाऱ्याला पाहायला, त्याच्याशी सहजपणे बोलायला मिळणं आनंददायक ? ह्या दोन्हींमध्ये अधिक सुखद काय ? तसा अधिक-उणे हिशेब नाही मांडता येत. ... ह्यापैकी दुसरा अनुभव गेल्या आठवड्यात घेतला. त्या निर्मात्याची कलाकृती लवकरच पाहायची ठरवलं आहे. म्हणजे मग दुधात साखरच ! कूल... नगरच्या कलाक्षेत्रात अभिजित अरविंद दळवी ह्यानं इतिहास घडवला आहे. खरं म्हणजे त्याने इतिहासाची पुनरावृत्ती केलेली. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांच्या यादीत त्याचं नाव दुसऱ्या वेळी झळकलं आहे. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार एकदा मिळाला तरी कारकीर्द सुफळ झाली, असं मानणारे छोट्या, मोठ्या पडद्यावरचे आणि पडद्यामागचेही बरेच असतात. अभिजित त्यातला नव्हे ! त्यानं चार वर्षांमध्ये दुसऱ्यांदा हे यश मिळ...

अपेक्षित अपेक्षाभंग

यादव आणि भूषण
त्यांनाच देती दूषण
ओठ चावती आपले दात
धोंडा पायावर आपले हात
अपेक्षाभंग जुनाच, होता अपेक्षित

दिल्लीत नव्या सारे खाविंद
त्याचीच भर दिसे अरविंद
विरोधी सुरांची बोलती बंद
मफलरशाही ही नवी बेबंद
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

पीडीपीची 'कलम-शाई'
इतिहास नवा लिहिला जाई
तीनशे सत्तरावे कलम
तूर्त तयावर पट्टीमलम
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

संसदेतले भाषण
विरोधकांवर 'रेशन'
तेच मुद्दे, तोच आवेश
भक्तांनाही जुनाच जोश
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

आणू आणू काळा पैसा
आश्‍वासने बोलू तैसा
असे काही होत नसते
सत्ता तेच सांगत असते
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

आमुचा राजू का रुसला?
विपश्यनेला का बसला?
राजकारणी येऊन फसला?
सांगा कोणी, जर दिसला
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

खुर्चीवरी बसता बसता
म्हणे 'उठा', 'उठा' आता
ना धरवेना, ना सोडवेना
तरी गर्जायचे थांबविना
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

वाजली होती शिट्टी मोठी
गाडीत भलती दाटीवाटी
दवडली तोंडची सारी वाफ
सारे कसे झाले साफ साफ
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

कोणी तरी काही आणा
अरे, यहाँ मैं हूँ ना!
टोपी प्रसिद्धीची डोई
पालखीला नवे भोई
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

आधी पत्रातुनी स्तुती
मग वाग्बाण सोडिती
कोणी भेटाया येईना
उपोषण सुटता सुटेना
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

काळरात्रीची आठवण
माहितीपटात साठवण
पुन्हा प्रतिक्रिया बेबंद
तेच तेच सारे झापडबंद
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

पुन्हा पाऊस, पुन्हा गारा
कोणी कोणाला देईना थारा
सदाचीच अवकाळी अवदसा
अंधारून आल्या दाही दिशा
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।
.
.
.
हताश जनता
बेफिकीर सत्ता
पर्यायच नसता
काय करता?
...अपेक्षाभंग, असे अपेक्षित।

...........
'उपेक्षित' आम आदमी
...........
(गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत वाहताहेत अपेक्षाभंगाचे वारे. बोचणारे, टोचणारे, सर्दावणारे, थरथर कापवणारे. "प्रतिकूल तेच घडेल' हा एका स्वातंत्र्यसेनानीचा सावधगिरीचा सल्ला विसरून "अनुकूल तेच घडेल' अशी अपेक्षा बाळगल्याचे हे परिणाम! यातून काही मिळेल, हे मोठ्या अपेक्षेने वाचणाऱ्याचा येथेही अपेक्षाभंग ठरलेलाच आहे! आमेन!!)
(सहा/मार्च/पंधरा)

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

‘ळ’च्या अढळपदासाठी

  रचना - शब्दकुल ‘ ध ’ चा ‘ मा ’ केल्यानं काय होतं, हे मराठी माणसाला चांगलं माहीत आहे. ते ऐतिहासिक सत्य आहे. म्हणजे अक्षरांतर इतिहास घडवतं ! इतिहासाचा हा धडा आपण शिकलो, पण गिरवला नाही, असंच दिसत होतं. वर्तमानात ‘ ळ ’ चा ‘ ल ’ केला जात होता आणि ‘ च ल ता है... ’ अशी आपली त्याबाबतची वृत्ती होती. लोकमान्यांचं टिळक आडनाव हिंदीत बनायचं ‘ ति ल क ’ . बाळासाहेब ठाकरे ह्यांचं नाव हिंदी माध्यमांतून व्हायचं ‘ बाला साहब ’ . नाशिक जिल्ह्यात आहे मालेगाव आणि पुणे जिल्ह्यातलं ते माळेगाव. पण हिंदीत गेली की, दोन्ही गावं एक होतात. बातमी नेमकी कुठली ते कळायला मार्ग नाही. लोणावळे, जळगाव, भुसावळ, करमाळा आदी स्थाननामांतील आणि काळे, साळी, माळी, जगदाळे, बाळू आदी व्यक्तिनामांतील ‘ ळ ’ जाऊन तिथं ‘ ल ’ कसा येतो ? हिंदीमध्ये ‘ ळ ’ च्या जागी ‘ ल ’ का, हा प्रश्न पुण्यातील आयुर्विमा अधिकारी प्रकाश निर्मळ ह्यांना छळत होता. हा अक्षरबदल खटकत होता. त्यांनी दाद मागायचं ठरवलं. अक्षरांतर होऊ नये, ह्यासाठी २०१८ पासून प्रयत्न सुरू केले. ' ळ ' ऐवजी ' ल ' चा वापर चुकीचा आहे. हिंदीमध्ये ' ळ ' च वा...

द. मा. - पाहिलेले, ऐकलेले

'परमेश्वर प्रसन्न झाला, तर पुढचा जन्म मी लेखकाचाच मागीन! उत्तम लेखक होणे, हीच माझी महत्त्वाकांक्षा होती. माझ्या भाषेतील हजारो, लाखो लोकांच्या जीवनात माझ्या लेखनामुळे आनंद निर्माण करावा, हीच माझी इच्छा आहे...' ...आपल्या हजारो, लाखो चाहत्यांना हळहळ करायला लावीत, ह्या जगाचा काल निरोप घेतलेल्या प्रसिद्ध लेखक प्रा. द. मा. मिरासदार ह्यांचे हे म्हणणे आहे. नगरमध्ये २४ वर्षांपूर्वी झालेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात त्यांची मुलाखत झाली. तिचा समारोप करताना त्यांनी ही इच्छा बोलून दाखविली. द. मा. मिरासदार आपल्या अनेकांचे आवडते लेखक. लहानपणी कधी तरी त्यांच्या कथांची ओळख झाली. बहुतेक जुन्या मॅट्रिकच्या (अकरावी) मराठी पाठ्यपुस्तकात त्यांची नागू गवळीची कथा होती. मी ऐकलेली-वाचलेली त्यांची ती पहिली कथा. आपल्या म्हशींवर लेकरांप्रमाणे प्रेम करणारा, कुंभकर्णी झोपेतच दोन-तीन चोरांना लोळवणारा नागू फार आवडला. मग संधी मिळेल, तेव्हा करमाळ्याच्या ज्ञानेश्वर वाचनमंदिरातून त्यांची पुस्तके आणून वाचू लागलो. भोकरवाडी आणि नाना चेंगट, गणा मास्तर, रामा खरात, बाबू पैलवान, आनशी, महादा, ज्ञानू वाघमोडे ह्य...

शहाणपणाची कवाडे उघडा

  अजून किती दिवस पाहायला मिळणार नाही हे दृश्य ? ( छायाचित्र सौजन्य : स्क्रोल / एचटी) ....................... ' T he only thing you absolutely have to know is the location of the library. ' अल्बर्ट आईनस्टाईन ह्यांचं हे प्रसिद्ध वाक्य आहे. ' सर्च एंजिन ' वर ' बुक कोट्स ' टाकलं की, पाच-पन्नास संकेतस्थळं सेकंदामध्ये त्यांचं हे उद्धृत ठळकपणे दाखवून देतात. माझ्या घरापासून वाचनालय जवळ आहे. तिथपर्यंत चालत जायला १०-१२ मिनिटं पुरेशी होतात. पण कित्येक दिवसांत ; नेमकं सांगायचं, तर २२ मार्चपासून तिथं जाताच आलं नाही. सहा महिने होऊन गेले त्याला. त्याच्या आधी १५ दिवस आणलेली अनुवादित कादंबरी पडून आहे. तिची पारायणंही शक्य होती. ' नगर वाचनालय ' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अहमदनगर जिल्हा वाचनालयाचं स्थळ माझ्यासह सगळ्याच सभासदांना अगदी चांगलं माहीत आहे. पण आमच्यासारख्या सामान्यांच्या जगण्यात त्याचं नेमकं ' स्थान ' काय आहे (किंवा काय असावं!), हे प्रशासनाला किंवा राज्यकर्त्यांना उमगलेलं नाही. त्यामुळंच लाखभर पुस्तकं असलेल्या ह्या सार्वजनिक वाचनालयाचं दार अजून बंदच आ...