मुख्य सामग्रीवर वगळा

दोन रजत कमळांचा ‘अभिजात’ मानकरी ‘अभिजित’

अभिजित दळवी. नगरचा लेखक आणि दिग्दर्शक. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारातील रजत कमळ दुसऱ्या वेळी त्याला मिळालं. त्याचे अनुभव, नाटक ते चित्रपट दिग्दर्शन हा प्रवास, पुरस्कार ह्याबद्दल त्याच्याशी झालेल्या मनमोकळ्या गप्पा... ----------------------------------- ‘ ॲ वॉर्ड ’ विजेत ी कलाकृती पाहायला मिळणं, आनंद देणारं असतं ना ? की ‘ ॲ वॉर्ड ’ विजेत ी कलाकृती घडविणाऱ्याला पाहायला, त्याच्याशी सहजपणे बोलायला मिळणं आनंददायक ? ह्या दोन्हींमध्ये अधिक सुखद काय ? तसा अधिक-उणे हिशेब नाही मांडता येत. ... ह्यापैकी दुसरा अनुभव गेल्या आठवड्यात घेतला. त्या निर्मात्याची कलाकृती लवकरच पाहायची ठरवलं आहे. म्हणजे मग दुधात साखरच ! कूल... नगरच्या कलाक्षेत्रात अभिजित अरविंद दळवी ह्यानं इतिहास घडवला आहे. खरं म्हणजे त्याने इतिहासाची पुनरावृत्ती केलेली. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांच्या यादीत त्याचं नाव दुसऱ्या वेळी झळकलं आहे. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार एकदा मिळाला तरी कारकीर्द सुफळ झाली, असं मानणारे छोट्या, मोठ्या पडद्यावरचे आणि पडद्यामागचेही बरेच असतात. अभिजित त्यातला नव्हे ! त्यानं चार वर्षांमध्ये दुसऱ्यांदा हे यश मिळ...

उघडा डोळे, बघा की नीट!

संजीवला लहानपणापासूनच गाड्यांचं नि मोटारींचं वेड लागलेलं. त्याला असलेल्या ढीगभर खेळण्यांमध्ये गाड्याच गाड्या होत्या. तरी त्याला प्रत्येक वाढदिवसाला खेळण्यातली गाडीच हवी असायची. वाढत्या वयाबरोबर त्याचं हे वेड वाढतच गेलं. बारावीला उत्तम गुण मिळाल्यावरही संजीवनं `ऑटोमोबाईल एंजिनीअरिंग`लाच प्रवेश घ्यायचा हट्ट धरला. आई-बाबांनी किती तरी समजावलं त्याला, पुढची सुंदर, सोनेरी स्वप्नं दाखवली. पण संजूबाबा काही बधला नाही त्यांना.

उत्तम गुण मिळवून संजीव पदवीप्राप्त अभियंता झाला. शेवटच्या वर्षी `कॅम्पस इंटरव्ह्यू`मध्ये `फोक्सवॅगन`सारख्या बड्या कंपनीत त्याची यशस्वी मुलाखत झाली. बी. ई.चा निकाल लागला आणि त्याच दिवशी संजीवच्या घरी `फोक्सवॅगन`चं `ऑफर लेटर` येऊन पडलं. दुहेरी यशाचा आनंद साजरा करताना आई-बाबांनी मणभर पेढे वाटले.

रात्री निवांत गप्पा मारताना बाबांनी विचारलं, ``मग कधी जॉईन होतोयस तू `फोक्सवॅगन`मध्ये? आता जरा 10-15 दिवस मजा कर नि मग लाग नोकरीला.`` ``मी नाही त्यांची `ऑफर` स्वीकारणार,`` असं सांगत संजीवनं `मी नोकरीच करणार नाही, स्वतःचं गॅरेज सुरू करणारेय!`, असा बॉम्बगोळा टाकला.

आई-बाबांना वाटलं, पोराला भिकेचे डोहाळे लागलेत. चांगली रुबाबात अधिकाऱ्याची नोकरी करायची सोडून निळे कपडे घालून हात काळे करायची अवदसा कुठनं आठवली, असंही त्यांनी संतापानं विचारलं. मग संजीवनं त्यांचं मराठी माणूस, त्याची नोकरीतच रमण्याची लाचार वृत्ती, उद्योग, श्रमप्रतिष्ठा वगैरे वगैरे मुद्द्यांवर तासभर लेक्चर घेतलं. ते त्यांनी ऐकून घेतलं निमूट.

स्वतःचं गॅरेज सुरू करण्याआधी संजीवला दोन-एक वर्षं एखाद्या चांगल्या गॅरेजमध्ये काम करून अनुभव घ्यायचा होता. मग इथं बाबाच कामी आले. त्यांनी जुन्या मित्राला गाठलं. त्याला बाबापुता करून आपल्या पोराला नोकरीला ठेवून घे, असं सांगितलं. त्या पोटी महिन्याला दोन-तीन हजार रुपये देण्याची तयारीही दाखविली. पण मित्राचा प्रश्न पैशाचा नव्हताच. एवढं शिकलेला एंजिनीअर आपल्या गॅरेजमध्ये काम करणार याचं दडपण त्याला वाटत होतं.

गॅरेजमध्ये रुजू झाल्यावर संजीवनं पहिले दोन दिवस सगळं समजून घेतलं. तिसऱ्या दिवशी `फोक्सवॅगन`ची भली थोरली मोटर गॅरेजसमोर उभी राहिली. संजीवसारखा उमदा, हुशार एंजिनीअर आपल्याकडे आहे आता, हे माहीत असलेल्या गॅरेजमालकानं काम स्वीकारलं आणि त्याच्यावर टाकली की जबाबदारी.

संजूनं मोठ्या खुशीत काम सुरू केलं. कोणाचीही मदत न घेता पाच तास तो खपला. सगळं काम संपवून काळे पडलेले, ग्रीसाळलेले हात धुवून, चेहरा स्वच्छ करून, शर्ट बदलून तो बाहेर आला. आपण गाडीचं काम एकदम टकाटक केलंय, असा विश्वास त्याच्या चेहऱ्यावर दिसत होता. तेवढ्यात गाडीचा मालक आलाच.

मोटारीचं काम एका दिवसात होईल, याची खात्री मालकाला नव्हती. संजीव म्हणाला, ``एका दिवसात? अहो, पाच तासांत केलं सगळं. एकदम ओके डन!``

मालक मोटारीजवळ गेला. त्यानं बारकाईनं पाहिलं. मग त्याच्या चेहऱ्यावर हळुहळू आठ्या उमटू लागल्या. संजीवनं विचारलं, ``काय झालं? गाडी एकदम टकाटक केलीय तुमची!``

त्याला चालकाच्या बाजूला नेत मोटरमालक म्हणाला, ``सगळं काम झालं म्हणताय; मग हे इथं पाच-सहा पोचे पडलेले तसेच कसे? हा इथला रंगाचा टवका उडालाय, तोही पाहिला नाही तुम्ही. आणि हे इथं कसल्या रंगाचं ठिगळ लावलंय हो? आरसाही तसाच खिळखिळा आहे. हँडल नीट लागतच नाहीये आणि खिडकीची काचही अडकतेय.``

त्याच्याकडं आश्चर्यचकित होऊन आणि आपल्यावर प्रचंड अन्याय होतोय, असा भाव चेहऱ्यावर आणून संजीव म्हणाला, ``अहो महाराज! ही सगळी कामं मी त्या पलीकडच्या बाजूनं कधीची केलीत की. बघा जरा नीट, डोळे उघडून!``
-----------------------
(पूर्वप्रसिद्धी ः `फेसबुक`च्या भिंतीवर 25 सप्टेंबर 2014)

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

‘ळ’च्या अढळपदासाठी

  रचना - शब्दकुल ‘ ध ’ चा ‘ मा ’ केल्यानं काय होतं, हे मराठी माणसाला चांगलं माहीत आहे. ते ऐतिहासिक सत्य आहे. म्हणजे अक्षरांतर इतिहास घडवतं ! इतिहासाचा हा धडा आपण शिकलो, पण गिरवला नाही, असंच दिसत होतं. वर्तमानात ‘ ळ ’ चा ‘ ल ’ केला जात होता आणि ‘ च ल ता है... ’ अशी आपली त्याबाबतची वृत्ती होती. लोकमान्यांचं टिळक आडनाव हिंदीत बनायचं ‘ ति ल क ’ . बाळासाहेब ठाकरे ह्यांचं नाव हिंदी माध्यमांतून व्हायचं ‘ बाला साहब ’ . नाशिक जिल्ह्यात आहे मालेगाव आणि पुणे जिल्ह्यातलं ते माळेगाव. पण हिंदीत गेली की, दोन्ही गावं एक होतात. बातमी नेमकी कुठली ते कळायला मार्ग नाही. लोणावळे, जळगाव, भुसावळ, करमाळा आदी स्थाननामांतील आणि काळे, साळी, माळी, जगदाळे, बाळू आदी व्यक्तिनामांतील ‘ ळ ’ जाऊन तिथं ‘ ल ’ कसा येतो ? हिंदीमध्ये ‘ ळ ’ च्या जागी ‘ ल ’ का, हा प्रश्न पुण्यातील आयुर्विमा अधिकारी प्रकाश निर्मळ ह्यांना छळत होता. हा अक्षरबदल खटकत होता. त्यांनी दाद मागायचं ठरवलं. अक्षरांतर होऊ नये, ह्यासाठी २०१८ पासून प्रयत्न सुरू केले. ' ळ ' ऐवजी ' ल ' चा वापर चुकीचा आहे. हिंदीमध्ये ' ळ ' च वा...

पहिला फोटो, 'केसरी' आणि ५१ रुपयांचे बक्षीस

स्वतःचा पहिला फोटो छापून येणं आणि शिवाय त्यासोबत बक्षीसही. किती मोठी गोष्ट होती ती त्या काळातली आणि आजचीही! दैनिक केसरीमध्ये लिहिलेलं वाचकाचं पत्र आणि त्याची त्या महिन्यातली सर्वोत्तम पत्र म्हणून झालेली निवड. बरोब्बर ४० वर्षांपूर्वी - ९ सप्टेंबर १९८६! ----------- ‘ लवकर उठायचंच आज ’ असा निश्चय करून ( नेहमीप्रमाणेच) उशिरा उठलो. सगळं आवरून दुपारच्या सुमारास कार्यालयात गेलो. ‘ शतायुषी ’ दिवाळी अंकात संपादकीय सहायक म्हणून काम करायला सुरुवात झाली होती. ‘ पत्रकार ’ ह्या नात्यानं पहिली नोकरी. हल्लीच्या भाषेत सांगायचं तर ‘ कॅम्पस इंटरव्ह्यू ’ मधून निवड झालेली होती माझी. परीक्षेचा निकाल लागण्याच्या आधीच. संज्ञापन व वृत्तविद्या विभागाचे प्रमुख प्रा. डॉ. प्र. ना. परांजपे ह्यांचे घरच्या पत्त्यावर कार्ड आले होते - ‘ एका दिवाळी अंकाच्या संपादकांना सहायकाची गरज आहे. तुम्हाला रस असेल तर कार्यालयीन वेळेत भेटायला यावे. ’ (ते पोस्टकार्ड अजून संग्रहात आहे.😅) कसा कोणास ठाऊक, पण प्र. ना. ह्यांचा मी बऱ्यापैकी लाडका विद्यार्थी होतो. त्यामुळेच त्यांना ह्या जागेसाठी माझी आठवण झाली. त्या दिवशी त्यांनी...

गावसकर नावाचं गारूड आणि 'क्रीडांगण'चा विशेषांक

  ते वर्ष महत्त्वाचंच होतं. आता इतिहासात स्थान मिळवलेल्या अनेक घडामोडी त्या वर्षात घडल्या. उदाहरणार्थ, इदी अमिन ह्यांनी लष्करी उठाव करून युगांडाची सत्ता ताब्यात घेतली. चीननं अमेरिकेच्या टेबल टेनिस संघाला आमंत्रण देऊन ‘ पिंगपाँग डिप्लोमसी ’ सुरू केली. अमेरिकेनं सव्विसावी घटनादुरुस्ती करून मतदाराचं वय १८ वर्षावर आणलं. भारत आणि सोव्हिएत रशिया ह्यांनी २० वर्षांच्या मैत्री करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. ‘ द न्यू यॉर्क टाइम्स ’ नं ‘ पेंटॅगॉन पेपर्स ’ प्रसिद्ध करून युद्धखोर अमेरिकी सरकारचा खोटारडेपणा उघडकीस आणला. ‘ वॉल्ट डिस्ने वर्ल्ड थीम पार्क ’ चं उद्घाटन झालं. वगैरे वगैरे... ते वर्ष होतं १९७१. हिमाचल प्रदेशाच्या रूपानं भारतात अठरावं राज्य निर्माण झालं. पश्चिम बंगालला महापुराचा आणि ओडिशाला (तेव्हा ओरिसा) वादळाचा महाभयंकर तडाखा बसला. वरच्या सगळ्या घटना-घडामोडी महत्त्वाच्या आहेत. पण सर्वसामान्य भारतीयांसाठी त्याहून खूप खूप महत्त्वाचं असं ह्याच वर्षानं दिलं. पूर्व पाकिस्तानातील मुक्ती वाहिनीच्या हाकेला प्रतिसाद देत आपल्या सैन्यदलानं पाकिस्तानची नांगी ठेचली ती हेच वर्ष संपता संपता. बा...